....w 1944. Główny inżynier Działu Artylerii Koncernu Kruppa profesor Wolf w swoim pamiętniku napisał: „Podczas II wojny światowej przetestowałem zdobyczne działa, Jasne było jednak, że ZiS-3 był najlepszym działem II wojny światowej. Bez jakiejś przesady potwierdzam, że ZiS-3 był najgenialniejszą bronią w historii artylerii.”
Pierwszym wielkim sprawdzianem nowych dział była bitwa pod Stalingradem. Inną dużą bitwą w której uczestniczyły ZiSy było starcie pod Kurskiem w 1943 roku
W 1943 roku trafiły one w ilości 24 sztuk, do 1 Pułku Artylerii Lekkiej wchodzącej w skład 1 Kościuszkowskiej Dywizji Piechoty. 1 maja 1945 roku LWP posiadało już 555 armat dywizyjnych.

Opis działa:
Armata ZiS-3 była przeznaczona do zwalczania pojazdów opancerzonych jak również piechoty przeciwnika, jego lekkich schronów, stanowisk bojowych i artylerii zazwyczaj ogniem bezpośrednim W armatach ZiS-3 używa się amunicji zespolonej z ładunkiem zmiennym, zazwyczaj przeciwpancernej, w tym również kumulacyjnej i podkalibrowej, odłamkowo-burzącej oraz szrapneli. Prócz tego przewiduje się również strzelanie amunicją zapalającą, dymną a nawet chemiczną.

Dane armaty:
kaliber      76,2mm
długość lufy      3169mm
długość części gwintowanej      2587mm
długość tłumika      505mm
elewacja      -5 +37 deg
azymut      54 deg
marszowa długość działa      6095mm
marszowa szerokość działa      1645mm
marszowa wysokość działa      1375mm
rozstaw kół      1400mm
prześwit      340mm
wysokość linii ognia      875mm
wysokość ocznika kątomierza działowego      1060mm
odrzut lufy      680-820mm
donośność maks. ogniem pośrednim      13290m
odległość strzału bezwzględnego do czołgu      400-940m
szybkostrzelność      12-25strz/min
prędkość holowania      50km/h
czas przejścia z położenia marszowego w bojowe      30-40s
obsługa      6-8osób
masa bojowa      1116-1150kg
masa marszowa      1840-2150kg
masa lufy      312,5kg
masa przodka pustego      450kg
masa przodka z amunicją i wyposażeniem      724kg